Jafar Najafov
Brend adı seçərkən onu eşidən insanın necə tələffüz edəcəyini, necə yazacağını və hansı işlə əlaqələndirəcəyini yoxla. Sonra domen, sosial şəbəkə adları və oxşar brendləri araşdır. Adın xoş səslənməsi bu yoxlamaları əvəz etmir.
Əvvəl brendin nə etdiyini yaz
Ad axtarmağa başlamazdan əvvəl üç cümlə hazırla: kimə xidmət edirsən, hansı problemi həll edirsən və müştəri səni hansı xüsusiyyətlə xatırlamalıdır? Məsələn, yerli bizneslər üçün sayt hazırlayan studiyanın adı ilə uşaqlar üçün oyun tətbiqinin adı fərqli gözlənti yaradır.
Gələcəkdə əlavə etmək istədiyin xidmətləri də nəzərə al. Yalnız bir məhsulun ölçüsünə və ya modelinə bağlanan ad sonradan dar qala bilər. Biznes modeli hələ seçilməyibsə, əvvəl az büdcə ilə biznes ideyalarını müqayisə et.
Kreativ ad tapmaq üçün 4 istiqamət
| Yanaşma | Necə işləyir? | Nəyi yoxlamalı? |
|---|---|---|
| Təsviri ad | Xidmət və ya məhsulu izah edir | Oxşar adlar arasında qarışıb-qarışmaması |
| Faydanı ifadə edən ad | Müştərinin istədiyi nəticəyə işarə edir | Verdiyi vədin xidmətə uyğunluğu |
| Yeni söz | Səslərdən və söz hissələrindən yaranır | Yazılış və tələffüzün aydınlığı |
| Şəxsi ad | Müəllif və ya qurucunun adı ilə tanınır | Şəxsdən komandaya keçidin necə görünməsi |
Hər istiqamət üzrə beş variant yaz. Bu mərhələdə loqo hazırlamağa vaxt ayırma. Əvvəl adın özünü sına, sonra vizual üsluba keç.
Brend adı üçün 7 yoxlama
- Tələffüz: adı ilk dəfə görən insan rahat oxuyur?
- Yazılış: adı eşidən insan sən izah etmədən yaza bilir?
- Məna: hədəf auditoriyanın dillərində istənməyən məna yaradır?
- Fərqlənmə: axtarışda eyni və oxşar adlarla qarışır?
- Domen və profil: istifadə edəcəyin domen və sosial adlar uyğundur?
- Əmtəə nişanı: seçdiyin bazar və fəaliyyət sahəsində oxşar nişanlar görünür?
- Genişlənmə: yeni xidmət əlavə edəndə ad yenə uyğun qalır?
Azərbaycan auditoriyası üçün adı həm Azərbaycan hərfləri ilə, həm də insanların klaviaturada yazdığı variantlarla axtar. Xarici bazara çıxacaqsansa, həmin dilin istifadəçisi ilə də yoxla. Avtomatik tərcümə bütün məna və səslənmə fərqlərini göstərmir.
Beş namizədi necə müqayisə etməli?
Beş adı eyni şriftlə yaz və hədəf auditoriyana uyğun bir neçə insana göstər. “Hansı daha gözəldir?” sualı ilə kifayətlənmə. Onlardan adı oxumağı, nə iş gördüyünü təxmin etməyi və bir müddət sonra yadında qalan adı deməyi istə.
Hər ad üçün tələffüz, yazılış, uyğun məna, yadda qalma və genişlənmə meyarlarına 1-dən 5-ə qədər şəxsi qiymət ver. Bu, elmi nəticə deyil, qərar qeydlərini təşkil edən üsuldur. Hüquqi uyğunluğu bal cədvəli ilə təsdiqləmək olmaz.
Domenin boş olması kifayətdirmi?
Xeyr. Domenin qeydiyyata açıq olması həmin adın əmtəə nişanı kimi istifadəsini təsdiqləmir. WIPO Global Brand Database ilkin axtarış üçün mənbədir. WIPO milli və regional reyestrlərə də baxmağı tövsiyə edir, qlobal bazadakı nəticə bütün bazarları tam əhatə etmir.
Ölkə, fəaliyyət sahəsi, oxşar yazılış və səslənməni nəzərə al. Reklam, qablaşdırma və domenə böyük xərc çəkməzdən əvvəl adın istifadəsinə dair qeyri-müəyyənliyi uyğun mütəxəssislə dəqiqləşdir.
AI ilə brend adı tapmaq üçün tapşırıq
“[Auditoriya] üçün [xidmət] təqdim edən biznesə 20 ad variantı təklif et. Adı Azərbaycan dilində oxumaq və eşidəndə yazmaq asan olsun. Hər adın hansı fikri ifadə etdiyini bir cümlə ilə izah et. Domenin və əmtəə nişanının boş olduğunu iddia etmə. Variantları təsviri ad, yeni söz və şəxsi brend istiqamətlərinə ayır.”
AI-nin verdiyi adları ilkin siyahı kimi götür. Eyni adın başqa biznesdə işlənmədiyini ayrıca araşdır. Alətin “unikal ad” deməsi yoxlama nəticəsi deyil.
Ad seçildikdən sonra
Domen və profil adlarının yazılışını uyğunlaşdır, komandanın istifadə edəcəyi formaları qeyd et. Sonra korporativ e-maili qur və loqo hazırlamaq bələdçisi ilə vizual təqdimata keç. Domeni və hesabları biznesin nəzarət etdiyi qeydiyyatla idarə et.
Tez-tez verilən suallar
Brend adı mütləq qısa olmalıdır?
Qısa ad rahatlıq yaradır, amma anlaşılmayan qısaltma uzun və aydın addan daha yaxşı seçim deyil. Tələffüzü, yazılışı və yadda qalmasını sına.
Azərbaycan dili, yoxsa ingilis dili ilə ad seçmək yaxşıdır?
Hədəf auditoriyanın rahat oxuduğu və sənin xidmətinə uyğun dili seç. Hər iki bazarda işləyəcəksənsə, adı hər iki dilin istifadəçiləri ilə yoxla.
AI-nin təklif etdiyi adı dərhal istifadə edə bilərəm?
Əvvəl axtarış, domen, sosial profil və uyğun əmtəə nişanı mənbələrini yoxla. AI adın mövcudluğunu və hüquqi uyğunluğunu öz-özünə təsdiqləmir.
Səhv və ya dəyişən məlumat bildir · Redaksiya qaydaları
Bu yazı necə idi?
